Scope 3 Category 1–8: ต้นน้ำ

เลือกหมวดต้นน้ำ ข้อมูลกิจกรรม ลำดับวิธีคำนวณ และหลักฐานให้ตรงกับขอบเขต

หมวดต้นน้ำครอบคลุมสิ่งที่ซื้อ สินทรัพย์ทุน ห่วงโซ่อุปทานพลังงาน โลจิสติกส์ที่ซื้อ ของเสียจากการดำเนินงาน การเดินทาง และสินทรัพย์เช่าที่อยู่นอก Scope 1 และ 2 ให้ตัดสินจากขอบเขตหมวดก่อน ไม่ใช่จาก EF ที่หาได้

Categories 1–4

Category	ความหมายแบบเข้าใจง่าย	ใช้เมื่อใด	ตัวอย่างข้อมูลกิจกรรม	วิธีที่ควรใช้	ตัวอย่างหลักฐาน
Category 1 สินค้าและบริการที่ซื้อ	การปล่อยจากการผลิตสินค้าและบริการที่ซื้อในปีรายงาน จนถึงจุดที่ส่งมอบให้องค์กร ไม่รวมสินค้าทุนและหมวดต้นน้ำอื่นที่แยกไว้	องค์กรซื้อวัตถุดิบ ชิ้นส่วน บรรจุภัณฑ์ วัสดุสิ้นเปลือง บริการคลาวด์หรือวิชาชีพ งานจ้างภายนอก หรือปัจจัยนำเข้าที่ไม่ใช่สินค้าทุน	กิโลกรัม ลิตร ชิ้น ชั่วโมงบริการ หรือยอดซื้อ	ใช้ข้อมูลผู้จัดหาก่อน ถ้าไม่มีให้ใช้ปริมาณที่ซื้อคูณ EF ทั่วไป ประมาณจากยอดเงินได้ตอนยังไม่มีปริมาณ โลจิสติกส์ที่ซื้อแยกไป Category 4	ใบสั่งซื้อ ใบแจ้งหนี้ ใบรับของ รายการวัสดุ เอกสารผู้จัดหา และไฟล์แบ่งยอด
Category 2 สินค้าทุน	การปล่อยจากการผลิตสินทรัพย์ทุนที่ซื้อหรือได้มาในปีรายงาน ไม่รวมตอนใช้งานสินทรัพย์นั้น	องค์กรได้มาอาคาร งานก่อสร้าง เครื่องจักร สายการผลิต ยานพาหนะ อุปกรณ์ไอที หรือสินทรัพย์อื่นที่จัดเป็นสินค้าทุน	จำนวนสินทรัพย์ มวลวัสดุ หรือยอดลงทุน	ใช้ข้อมูลผู้จัดหาหรือโครงการก่อน ถ้าไม่มีให้ใช้ปริมาณวัสดุหรือจำนวนสินทรัพย์คูณ EF ทั่วไป บันทึกการปล่อยทั้งก้อนในปีที่ได้มา ตามวิธี อบก. ปัจจุบัน	ทะเบียนสินทรัพย์ สัญญา ใบแจ้งหนี้ สเปกวัสดุ เอกสารผู้จัดหา และไฟล์คำนวณ
Category 3 กิจกรรมเกี่ยวกับเชื้อเพลิงและพลังงานที่ไม่อยู่ใน Scope 1 หรือ 2	การปล่อยจากการผลิตเชื้อเพลิงและพลังงานที่ซื้อก่อนองค์กรใช้ รวมการสูญเสียในสายส่ง ที่ยังไม่ได้นับใน Scope 1 หรือ 2	องค์กรใช้เชื้อเพลิงหรือพลังงานที่ซื้อ รับภาระการสูญเสียของโครงข่ายตามวิธี หรือเป็นผู้ขายพลังงานที่ซื้อพลังงานที่เข้าข่ายมาขายต่อ	ลิตร กิโลกรัม ลูกบาศก์เมตร kWh หรือหน่วยไอน้ำ/ความร้อน	ใช้ข้อมูลผู้จัดหาเรื่องการผลิตเชื้อเพลิงก่อนเผาไหม้ แล้วคูณ EF ที่ตรงชนิดเชื้อเพลิง ห้ามนับซ้ำการเผาไหม้ใน Scope 1 หรือไฟฟ้าที่ใช้ใน Scope 2	ใบแจ้งหนี้เชื้อเพลิงและสาธารณูปโภค มิเตอร์ สัญญาพลังงาน แผ่น EF และยอดที่กระทบกับ Scope 1 และ 2
Category 4 การขนส่งและกระจายสินค้าต้นน้ำ	การขนส่งและเก็บสินค้าที่บุคคลที่สามทำให้องค์กร รวมบริการขนส่งที่องค์กรซื้อ	ผู้ขนส่ง คลังสินค้า บริษัทพัสดุ หรือผู้ให้บริการอื่นใช้ยานพาหนะหรือสถานที่ที่องค์กรไม่ได้เป็นเจ้าของ และองค์กรเป็นผู้ซื้อบริการหรือรับสินค้าที่ซื้อ	กิโลเมตร น้ำหนัก ค่าขนส่ง หรือเชื้อเพลิงผู้ขนส่ง	ใช้ข้อมูลผู้ขนส่งหรือคลังก่อน แล้วใช้ระยะทางหรือน้ำหนักคูณ EF ทั่วไป ประมาณจากค่าขนส่งได้ตอนยังไม่มีปริมาณ	ใบแจ้งหนี้ผู้ขนส่ง รายการเที่ยว น้ำหนัก เส้นทาง บันทึกเชื้อเพลิง และเอกสาร EF

Categories 5–8

Category	ความหมายแบบเข้าใจง่าย	ใช้เมื่อใด	ตัวอย่างข้อมูลกิจกรรม	วิธีที่ควรใช้	ตัวอย่างหลักฐาน
Category 5 ของเสียจากการดำเนินงาน	การปล่อยจากการบำบัดและกำจัดโดยบุคคลที่สามของของเสียและน้ำเสียที่การดำเนินงานสร้างขึ้นในปีรายงาน	ของเสียจากการดำเนินงานถูกส่งไปฝังกลบ รีไซเคิล เผา ทำปุ๋ยหมัก บำบัดชีวภาพ บำบัดน้ำเสีย หรือผู้ให้บริการอื่นนอกการควบคุมขององค์กร	น้ำหนักของเสียแยกชนิด วิธีจัดการ และปลายทางบำบัด	ใช้ข้อมูลผู้บำบัดก่อน แล้วใช้ชนิดของเสียและวิธีบำบัดคูณ EF ทั่วไป อย่านับการบำบัดซ้ำถ้าผลผู้ให้บริการรวมไว้แล้ว	ใบกำกับของเสีย ใบชั่ง ใบรับรองผู้บำบัด ใบแจ้งหนี้ และไฟล์แบ่งยอดของเสีย
Category 6 การเดินทางเพื่อธุรกิจ	การเดินทางของพนักงานเพื่อธุรกิจด้วยพาหนะที่องค์กรไม่ได้เป็นเจ้าของ ส่วนการเดินทางประจำระหว่างบ้านกับที่ทำงานอยู่ Category 7	พนักงานเดินทางโดยเครื่องบิน รถไฟ รถโดยสาร แท็กซี่ รถรับจ้าง รถเช่า หรือวิธีของบุคคลที่สามเพื่อทำงาน อาจรวมโรงแรมเมื่อโครงการกำหนด	จำนวนเที่ยว ต้นทาง-ปลายทาง ระยะทาง คืนโรงแรม และค่าเดินทาง	ใช้ข้อมูลเที่ยวหรือผู้ให้บริการก่อน แล้วใช้ระยะทางและรูปแบบเดินทางคูณ EF ทั่วไป เชื้อเพลิงรถขององค์กรอยู่ใน Scope 1	ตั๋ว ใบเบิก บันทึกระยะทาง ใบแจ้งหนี้โรงแรม และแหล่ง EF
Category 7 การเดินทางของพนักงาน	การเดินทางระหว่างบ้านกับที่ทำงานด้วยพาหนะหรือบริการที่อยู่นอก Scope 1 และ 2 ขององค์กร	พนักงานเดินทางด้วยรถส่วนตัว จักรยานยนต์ ขนส่งสาธารณะ รถรับส่งที่จ้างบุคคลที่สาม เดิน/จักรยาน หรือหลายรูปแบบ	จำนวนพนักงาน ระยะทาง วันเดินทาง และผลแบบสำรวจ	ใช้แบบสำรวจพนักงานและระยะทางจริงก่อน แล้วใช้ค่าเฉลี่ยที่เชื่อถือได้ รถรับส่งขององค์กรอยู่ใน Scope 1 เมื่อเข้าข่าย	แบบสอบถาม จำนวนพนักงาน วันเข้างาน รายงานรถรับส่ง และแหล่ง EF
Category 8 สินทรัพย์เช่าต้นน้ำ	การปล่อยจากการใช้สินทรัพย์ที่องค์กรเช่ามา และยังไม่ได้นับใน Scope 1 หรือ 2	องค์กรเป็นผู้เช่าอาคาร อุปกรณ์ หรือยานพาหนะที่ไม่ได้รวมการใช้งานไว้ใน Scope 1 หรือ 2 ส่วนผู้ให้เช่าพิจารณา Category 13	ไฟฟ้า เชื้อเพลิง พื้นที่ ระยะเวลาเช่า หรือชั่วโมงใช้อุปกรณ์	ใช้มิเตอร์หรือบัญชีผู้ให้เช่าก่อน แล้วแบ่งยอดตามพื้นที่ เวลา หรือผลผลิต ประมาณจากค่าเช่าได้ตอนยังไม่มีปริมาณ	สัญญาเช่า มิเตอร์ สาธารณูปโภค แปลนพื้นที่ และเอกสาร EF

บันทึกหมวดต้นน้ำใน IdeaCarb

เลือก Scope 3 และ Category ที่ตรงกับกิจกรรม
เขียนกิจกรรมให้ผู้ทบทวนรู้ว่าเป็นผู้จัดหา สินทรัพย์ เส้นทาง ของเสีย การเดินทาง หรือสัญญาเช่าใด
เลือก EF จากแคตตาล็อกเมื่อหน่วยและงานตรงกัน มิฉะนั้นใช้ EF กำหนดเองพร้อมเอกสาร
กรอกทุกเดือนด้วยหน่วยเดียวกัน ใส่ศูนย์เฉพาะเมื่อกิจกรรมเป็นศูนย์จริง
แนบข้อมูลต้นทาง เอกสาร EF และไฟล์แบ่งยอดหรือแปลงหน่วย
ตรวจไม่ให้ Category 1 ซ้ำกับ 2, Category 3 ซ้ำกับ Scope 1 และ 2, Category 4 ซ้ำกับ 9 และ Category 8 ซ้ำกับ Scope 1, 2 และ 13

หมวดในแคตตาล็อก EF ไม่ได้กำหนดขอบเขตรายงาน

EF หนึ่งตัวอาจนำไปใช้ได้ในหมวดอื่นจากที่จัดเก็บไว้ แต่รายการยังต้องรายงานใน Category ที่สอดคล้องกับขอบเขตกิจกรรม พร้อมบันทึกที่มาของ EF และเหตุผลการนำมาใช้ซ้ำ

แหล่งอ้างอิงหมวดต้นน้ำ

ทบทวนแหล่งข้อมูลเมื่อ: 31 สิงหาคม 2569

หน้าดาวน์โหลด CFO และแนวทาง Scope 3 เดือนสิงหาคม 2569 ของ อบก.
ไฟล์ Scope 3 และ CFO ภาษาไทยที่เป็นปัจจุบัน
หน้า Emission Factor สำหรับ CFO ปัจจุบันของ อบก.
EF สำหรับ CFO ที่เผยแพร่ พร้อมหน่วยและหมายเหตุแหล่งข้อมูล
มาตรฐาน GHG Protocol Corporate Value Chain (Scope 3)
ขอบเขตขั้นต่ำของแต่ละหมวดและหลักการรายงาน
GHG Protocol Scope 3 Calculation Guidance
วิธีคำนวณและตัวอย่างข้อมูลสำหรับ Category 1–8