Scope 3 Category 9–15: ปลายน้ำ
ประเมินผลิตภัณฑ์ที่ขาย สินทรัพย์เช่า แฟรนไชส์ และการลงทุนด้วยข้อมูลปลายน้ำที่ตรวจสอบย้อนกลับได้
หมวดปลายน้ำติดตามผลิตภัณฑ์ที่ขายและความสัมพันธ์ขององค์กรหลังการดำเนินงานของตนเอง ให้ตัดสินจุดขายและใครรับผิดชอบก่อนเลือก EF
Categories 9–12
| Category | ความหมายแบบเข้าใจง่าย | ใช้เมื่อใด | ตัวอย่างข้อมูลกิจกรรม | วิธีที่ควรใช้ | ตัวอย่างหลักฐาน |
|---|---|---|---|---|---|
| Category 9 การขนส่งและกระจายสินค้าปลายน้ำ | การขนส่ง เก็บ และกระจายสินค้าที่ขายแล้ว โดยบุคคลที่สาม และองค์กรไม่ได้ซื้อบริการนั้น | ผู้กระจายสินค้า ลูกค้า ผู้ค้าปลีก หรือผู้ขนส่งเคลื่อนย้ายหรือเก็บสินค้าที่ขาย และองค์กรไม่ได้ซื้อบริการโลจิสติกส์นั้น ส่วนโลจิสติกส์ขาออกที่องค์กรซื้ออยู่ Category 4 | น้ำหนักที่ส่ง ระยะทาง ยอดขายแยกปลายทาง | ใช้ข้อมูลผู้กระจายหรือผู้ขนส่งก่อน แล้วใช้ระยะทางหรือน้ำหนักคูณ EF ทั่วไป รายงานเป็น Category 9 | ยอดขาย ใบแจ้งหนี้ รายงานผู้ขนส่ง เส้นทาง น้ำหนัก และแหล่ง EF |
| Category 10 การแปรรูปผลิตภัณฑ์ที่ขาย | การปล่อยจากการที่องค์กรอื่นนำสินค้ากึ่งสำเร็จรูปที่องค์กรขายไปแปรรูปต่อ | องค์กรขายวัสดุหรือชิ้นส่วนกึ่งสำเร็จรูปที่อีกองค์กรนำไปแปรรูป ไม่ใช้กับสินค้าสำเร็จรูปที่ไม่ต้องแปรรูปต่อ | ปริมาณที่ขายแยกชนิดและปลายทาง พลังงานหรือของเสียของผู้แปรรูปถ้ามี | ใช้ข้อมูลผู้แปรรูปก่อน ถ้าไม่มีให้ใช้ปริมาณที่ขายคูณ EF ทั่วไปของกระบวนการนั้น | รายการขาย สเปกผลิตภัณฑ์ แบบสอบถามลูกค้าหรือผู้แปรรูป และเอกสาร EF |
| Category 11 การใช้ผลิตภัณฑ์ที่ขาย | การปล่อยที่คาดว่าจะเกิดตอนลูกค้าใช้สินค้าที่ขายในปีรายงาน | สินค้าที่ขายใช้เชื้อเพลิงหรือไฟฟ้า มีก๊าซเรือนกระจกตอนใช้ หรือเป็นเชื้อเพลิง/วัตถุดิบ | จำนวนที่ขาย การใช้พลังงานต่อชิ้น และอายุการใช้งานที่คาด | ใช้ข้อมูลการใช้งานจริงหรือสเปกสินค้าก่อน แล้วคูณด้วยจำนวนที่ขายในปีรายงาน และบันทึกสมมติฐาน | บัญชีขาย สเปกสินค้า ข้อมูลการใช้ของลูกค้า และแหล่ง EF |
| Category 12 การจัดการซากผลิตภัณฑ์ที่ขาย | การปล่อยที่คาดเมื่อสินค้าและบรรจุภัณฑ์ที่ขายในปีรายงานถูกทิ้งหรือบำบัด | ผลิตภัณฑ์หรือบรรจุภัณฑ์ที่ขายจะถูกฝังกลบ รีไซเคิล เผา ทำปุ๋ยหมัก หรือจัดการด้วยวิธีอื่นนอกองค์กร | จำนวนและน้ำหนักที่ขายแยกวัสดุ รวมบรรจุภัณฑ์ | ใช้ข้อมูลวิธีบำบัดในตลาดก่อน แล้วคูณ EF ตามวัสดุและวิธีบำบัด อย่านับซ้ำกับช่วงใช้งาน | รายการขาย รายการวัสดุ ข้อมูลรับคืน สถิติของเสีย และเอกสาร EF |
Categories 13–15
| Category | ความหมายแบบเข้าใจง่าย | ใช้เมื่อใด | ตัวอย่างข้อมูลกิจกรรม | วิธีที่ควรใช้ | ตัวอย่างหลักฐาน |
|---|---|---|---|---|---|
| Category 13 สินทรัพย์เช่าปลายน้ำ | การปล่อยจากการใช้งานสินทรัพย์ที่องค์กรเป็นเจ้าของและให้ผู้อื่นเช่า ซึ่งไม่รวมใน Scope 1 หรือ 2 | องค์กรเป็นผู้ให้เช่าอาคาร ยานพาหนะ หรืออุปกรณ์ที่ผู้เช่าใช้งานนอกองค์กร ส่วนผู้เช่าพิจารณา Category 8 | ไฟฟ้า เชื้อเพลิง พื้นที่ที่ให้เช่า หรือเดือนที่เช่า | ใช้มิเตอร์หรือบัญชีผู้เช่าก่อน แล้วแบ่งยอดตามพื้นที่ เวลา หรือผลผลิต | ทะเบียนสินทรัพย์ สัญญาเช่า สาธารณูปโภคผู้เช่า มิเตอร์ และแหล่ง EF |
| Category 14 แฟรนไชส์ | การปล่อยจากการดำเนินงานของแฟรนไชส์ที่ไม่รวมใน Scope 1 หรือ 2 ของเจ้าของแฟรนไชส์ | องค์กรที่รายงานเป็นเจ้าของแฟรนไชส์ และผู้รับแฟรนไชส์ดำเนินสถานที่ ยานพาหนะ หรืออุปกรณ์นอกองค์กร | เชื้อเพลิง ไฟฟ้า จำนวนสาขา หรือยอดขายของสาขา | ใช้ EF กำหนดเองและแนบไฟล์คำนวณ IdeaCarb ไม่มีแถว EF สำเร็จรูปสำหรับหมวดนี้ | สัญญาแฟรนไชส์ รายชื่อสาขา ข้อมูลพลังงานของสาขา และเอกสาร EF กำหนดเอง |
| Category 15 การลงทุน | การปล่อยจากการลงทุนหรือสินเชื่อที่ยังไม่ได้นับใน Scope 1 หรือ 2 | องค์กรมีการลงทุนหรือให้สินเชื่อที่เกี่ยวข้อง | ยอดลงทุนหรือสินเชื่อ และส่วนที่เป็นขององค์กร | ใช้ EF กำหนดเองและแนบไฟล์คำนวณการลงทุน IdeaCarb ไม่มีแถว EF สำเร็จรูปสำหรับหมวดนี้ | เอกสารลงทุนหรือสินเชื่อ และไฟล์คำนวณที่แนบกับรายการ |
Category 14 และ 15 ต้องมี EF กำหนดเองหรือแบบจำลองที่มีเอกสาร
ทั้งสองหมวดเลือกได้เต็มรูปแบบใน IdeaCarb แต่ตั้งใจไม่มีแถว EF สำเร็จรูปทั่วไป ห้ามฝืนใช้ EF ในแคตตาล็อกที่ไม่เกี่ยวข้องกับแฟรนไชส์หรือการลงทุน ให้เลือก EF กำหนดเองและแนบเอกสารต้นทางกับไฟล์คำนวณ
บันทึก Category 14 ใน IdeaCarb
- เลือก Category 14 เมื่อสร้างรายการแฟรนไชส์
- ใช้ EF กำหนดเอง ห้ามใช้แถวแคตตาล็อกที่ไม่เกี่ยวกับแฟรนไชส์
- แนบสมุดงานหรือเอกสารต้นทางที่รายการ
บันทึก Category 15 ใน IdeaCarb
- เลือก Category 15 เมื่อสร้างรายการการลงทุน
- ใช้ EF กำหนดเอง ห้ามใช้แถวแคตตาล็อกที่ไม่เกี่ยวกับการลงทุน
- แนบสมุดงานหรือเอกสารต้นทางที่รายการ
แหล่งอ้างอิงหมวดปลายน้ำ
ทบทวนแหล่งข้อมูลเมื่อ: 31 สิงหาคม 2569
- หน้าดาวน์โหลด CFO และแนวทาง Scope 3 เดือนสิงหาคม 2569 ของ อบก.
ไฟล์ Scope 3 และ CFO ภาษาไทยที่เป็นปัจจุบัน
- มาตรฐาน GHG Protocol Corporate Value Chain (Scope 3)
ขอบเขตขั้นต่ำและข้อกำหนดการรายงาน Category 9–15
- GHG Protocol Scope 3 Calculation Guidance
วิธีคำนวณและตัวอย่างของหมวดปลายน้ำ
- มาตรฐาน PCAF Part A ฉบับปี 2025 รุ่นที่ 3
มาตรฐานบัญชีการลงทุนระดับองค์กร